Şule
Gürbüz - Kambur -
Notlar
3. Basım, İletişim Yayınları, 2011
Sızlandı hafifçe kambur, ayaklarının altındaki koca taşı
devirirken, bir tane de başının altında, "Ben yıldızlan seyretmeden
uyuyamam."
Kambur, dış dünyayla, sokaktakilerle, nesnelerle ve kendi
bedeniyle sürekli bir uyumsuzluk halindedir. Yıldızları sevmesi ama sürekli
başkalarının dünyasında dolanması, çileklerine gösterdiği hassasiyet ile hiç
tanımadığı bir fırıncıyı durup dururken bıçaklamasındaki anilik, onun içindeki
bastırılmış öfkenin ve zihinsel çözülmenin göstergesidir.
“…yoldan dönerken fırının önünden geçti. Fırıncı kamburu
görünce, “Baston ekmek, uzun ekmek...” diye bağırdı. Öğle saatiydi. Konuşmadan
birbirlerine baktılar; yürüdü, biraz daha:
-Ben eşek miyim? dedi kambur. - Yoo... dedi fırıncı.
- Sen mi eşeksin?
…
- Peki bu anırtı nereden geliyor?
Biraz yaklaştı. Hava sıcak. Cebinden bir bıçak çıkarıp
fırıncının karnına sapladı. Durdu. Yürümeye devam etti.”
Çocukluğunda heves ettiği ama çalmak yerine ateşe verdiği
kontrbas anısı, onun toplumla kurduğu yıkıcı ve isyankâr ilişkinin hülasasıdır.
Sahip olamadığı ya da anlamlandıramadığı her şeyi yok etme
ya da alaya alma eğilimindedir.
46 numara ayaklarıyla meselesi vardır.
Boyunu uzatmayı hayal eder.
Bir söz uydurur, mesela “akıl ideale varamayınca hicve
varıyor,” bu ifadeyi beğenir, kibirlenir ve hemen kendini eleştirir.
Yalnızdır o, her işini kendi görür; övgü veya eleştiri için
kendisinden başka kimi var.
Bir eser hayal ediyor: İlk sayfaya Gökyüzü paramparçadır,
bütün değil yazacak, diğerleri boş kalacak. Geri kalan bembeyaz
sayfalara bakan insan, gökyüzünü hayal edebilecek; sayfaları çevirdikçe,
gökyüzü parçalanacaktı zaten.
Bir cümle söyleyebilmek için -o da çoğu kez yalan- koca
kitaplar yazılıyordu.
Keşke şimdi birisine okkalı bir tokat atabilseydi.
Kimseye tokat atmamıştı bugüne dek; ama içinde ukdeydi.
Biraz bir şeyler biliyorum tabii; ama anlatmaktan korkar
oldum. Neyi anlatsam, onu kaybediyorum.
Anı diyorum ya; benim hiç anım yok. Gerçekten yok. Olmalı
mı? Şart mı?
Çocukken aranmak ve fark edilmek arzusuyla kaçıp saklanıyor.
Geri döndüğünde kimsenin kendisini aramadığını fark ediyor.
Kalabalık, bana yakın bir kalabalık bulabilmek umuduyla,
uzak kalabalıklardan ıssızlıklara kaçardım. Bana hiçbir şey sorulmadı; hiçbir
şey elde edemedim...
İnsanın yaşamını kafasında çalan bir müziğe benzetir;
dengesizliği, durgunluğu veya coşkuyu bu müziğin ritmine bağlar. Bir insanın
hayatı ancak ölürken arkasında bıraktığı bu "müzik" dinlenerek
gerçekten anlaşılabilir.
Dengesiz bir yaşamda suç, o kimsenin müziğindedir - ne
yapsın; tabii, bir yaptığı öbürüne uymaz. İşte bu uyuma uyumsuzluk denmesidir,
kötü olan.
İspanyolcadaki "jorobado" nitelemesine
sığınarak hem çirkinlikten hem güzellikten hem de her türlü estetik kaygıdan
iğrendiğini söyler.
Tanrı beni bu şekilde yaratıp dünyaya gönderiverdi; ama,
beni tekrar göreceğini düşünseydi, burnumun dörtte üçünü geri alırdı. Bu
nedenle de karşısında daha fazla kalabilmek için en korkunç suçları işliyorum.
Bir insanla arkadaşlık kurmanın yükü; karşısındakine kendini
kabul ettirmek ya da alıştırmak için çekilen eziyeti "üzümlü kek" ve
"şekerli kahve" metaforlarıyla anlatır.
Kolumdaki bu saat var ya, ondan ölesiye nefret ederim.
Hiç geri kalmaz çünkü. Beni bu hale getiren odur... Nereye gideceksem tam
zamanında orada bulunduğum için, bela da beni bekler bulurdu.
Yaşamım boyunca beş altı kitap ya okudum ya okumadım -
onların da sonuna dek katlanamadım.
Birisinin ölümüne üzülmek bile, o kimse için bambaşka bir
ölüm düşlediğiniz içindir. O nedenle, insan yaşamı yarıda bırakıp, başka bir
şekilde çekip gitmelidir.
Nasıl olsa gerçeğe ihanet etmeden bir şeyi anlatmanın
olanağı yoktur. Daha söylerken, içinizdeki ses ile dış sesinizin ne denli
farklı olduğunu hisseder ve BEN SÖYLEYEMEDIKLERIMIM, dersiniz. Öğrenilen tüm
gerçekler, başkalarına söylenen yalanlar sayesinde bulunur. Oysa içtenlik,
gürültüden başka bir şey değildir.
Benden, bana kayıtsız kalınması ile benden nefret edilmesi
arasında bir seçim yapmam istense, tereddütsüz, nefreti seçerim - kayıtsız
kalınacak bir yanım yoktur. Ve ben söylemek isterim ki, her şeye ve herkese
kayıtsızım.
…herkesi kambur görmek olurdu dileğim. Yerden
yüksekliğimin bu gülünç santimleri yüzünden, yaşama da ölüme de sizlerden daha
yakınım.
Bu yeryüzü panayırında hiçbir şey yapmadan durmak;
sizleri seyretmek uğruna, sürekli para ve değerli şeylerimi veriyorum.
Panayırın ötesi uçurumlarla dolu...
Sanırım yaşayabilmenin bir yolu da kötü alışkanlık
denilip yaka silkilen şeylerden kendinize uygun olan birine saplanmak, bir
şeyin tiryakisi olmaktır. Yaşamınızı kolaylaştırdığı gibi ölümünüzü de
yakınlaştırır.
Dünyada kıpırdamadan durmak, her türlü oyalayıcıyı,
bulanıklaştırıcıyı... reddetmek kadar güç ve sıra dışı bir şey olamaz.
…olanı biteni sessizce izlemesi, zamanın tüm ağırlığını
ve saydamlığını her saniye tüm netliğiyle görmesi - ve yine kıpırdamaması
gibi... İşte yaşamın en uç noktası budur.
Toplumun biçtiği "akıllılık" rolü insanı kilitler.
Sanırım dünyada öğütlenebilecek tek şey ahmaklıktır.
Çözümü olmadığı gibi, kalıcılığı da diğer parlak yanıdır.
Birine, bir çocuğa 'Ne akıllısın!' demek korkunç bir şey.
İnsanı ömrü billah sersem etmenin en etkin yolu...
Arkadaşlarını evine çağırıp onlardan yediklerinin hesabını tahsil
eder: Biri, kekin yarısını yediğini; ısrar edilmeseydi bu kadar
yemeyeceğini; böyle bir yer için fiyatların yüksek olduğunu söyleyip itiraz
etti. Bizimki odanın ortasına geçip 'Hadi çabuk - kapatıyoruz,' diye bağırınca,
işin şakası kalmadı.
Günlük girişleri tarihlerle, günlerle ve kronolojiyle
sürekli dalga geçer (Bugün 3 Eylül. Yarın, 27 Haziran olacak).
Kambur için zaman, çizgisel bir akış değil; saçmalığın
ritmini tutan keyfî bir oyun alanıdır.
Postacıyı sorguya çektim... Arkamda sakladığım bir çift
tahta takunyayı kafasına iki taraftan yapıştırdım. Şimdi çok pişmanım; bu
davranış bana hiç yakışmadı. Haftaya dek beklemeli; onu içeri davet edip
zehirlemeliydim. Lanet olsun - tezcanlılık işte!
Yaşamaktan, doğmuş olmaktan ve toplumsal beklentilerden
duyduğu tiksinti çok erken yaşlarda belirmiştir.
Yaşamdan sıkıldığımı söylüyorum. Bunu söylemek, daha
doğrusu bunu söylemeye hak kazanmak için otuz kırk yılın geçmesini bekleyemem -
sıkıldım işte...
Hayat felsefesi yoktur - hayat vardır. Hayat felsefesi
insanın bunu örtbas etmek için uydurduğu sözlerdir.
Güvendiği tek şey: bir gün ölecek olmam.
Bu kış duruyorum. Geçen kış yine duruyordum. Böylece
kışları yapacak çok işim oluyor. Sanki geçirmiyor da eskitiyorum.
Kendine inananın yaşayabilmesi, mümkün değil - kendine
inanan, başka hiçbir şeye inanamaz. Başkalarını inandırma çabası, kendine ait
inanç kırıntılarından bir an önce kurtulma isteğidir.
Evet, hiçbir şey yapmıyorum; çünkü, yeteneklerimi
harcamak istemiyorum…
Yaşama hoyratça davranmaya alışkınım; çünkü bozuk para
gibidir. Edepsizce değil ama, yine de harcamak gerekir; yoksa, tedavülden
kalkabilir.
Yıllardır boş duran karşısındaki eve birinin taşınması varoluşsal
huzursuzluğunu tetikler.
İnsan hayatının aslında kendisi için değil, çevredeki
"iğne iplikçiler" (küçük detaylar, bir bardak kahve, ufak bağlar)
yüzünden sürdürüldüğünü söyler.
En canınızdan bezip 'Benden bu kadar,' dediğiniz anlarda,
bir oyunbozan çıkar ortaya. Kendinizi yok etmeyi, en azından yok saymayı
düşündüğünüz bir anda, birisi bir kahve ısmarlayıverir; ve bir kahveye fit
olup, yaşama devam etmeye karar verirsiniz.
Müzisyen olmak için değil, zamana katlanmamak, uyuşmak ve
şakadan ibaret olan hayattan kaçmak için kontrbas çaldığını itiraf eder.
Zamanın hızının tehlikesine karşı sürekli ölerek yaşayabiliyor.
Hayat, rüyalardakinden kat kat fazla saçma…
Kontrbası parçalar ve çiçekçiyi arayıp kendi cenazesi için
ölü çiçeği sipariş eder.
Bir köpek olmak, kudurmak, ve herkesi ısırmak istiyorum.
Aslında şunu söylemem gerekiyor: Hani bazı filmlerde
kadın oyuncu beyaz, ipek bir sabahlık giyer ve erkek yaklaşınca, o sabahlık
sessizce görevini tamamlayıp usulca yere düşer ya - işte, ben o kadın değil; o
sabahlık olmak istiyorum.
Deli olduğumu mu sanıyorsunuz?
Nereden anladınız?
…
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder